Рәис Нәҗипов: «Педагог эше — бу сәнгать»

Милли проектлар кысаларында районда мәгариф оешмаларының инфраструктурасын яңарту һәм заманчалаштыру система эшендә мөһим роль уйный.

– Рәис Габсәламович, узган уку елында мәгариф учреждениеләрендә нинди үзгәрешләр булды?
– 2025 елда 12 нче «Кечкенә гений» балалар бакчасы капиталь төзекләндерелде һәм яңа җиһазлар, шул исәптән химия лабораториясе белән тәэмин ителде. Камай мәктәбендә ашханә блогы, 1 нче мәктәптә санитар узеллар ремонтланды, физика һәм химия кабинетларына лаборатория җиһазлары сатып алынды. Тихоново мәктәбендә тәрәзәләр алыштырылды. Укучыларны йөртү өчен республика тарафыннан өч яңа мәктәп автобусы бүлеп бирелде.

– Мәгариф мохите бала шәхесен формалаштыруда, шул исәптән укыту һәм тәрбия сыйфатында зур роль уйный.
– Әйе. Бүген сәләтле балалар белән эшләүгә килгәндә, олимпиада хәрәкәте иң актуаль юнәлешләрнең берсе булып тора. Балалар бакчасында тәрбияләнүчеләрнең һәм мәктәп укучыларының олимпиадаларда катнашуы, аларның җиңүләре – мәгариф учреждениесе һәм педагог эшчәнлеген бәяләү критерийларының берсе. 7 нче «Алтын балык» балалар бакчасында мәктәпкәчә яшьтәге балалар арасында «Киләчәккә старт» исемле беренче район олимпиадасы узды. Җиде команда, дүрт юнәлеш, күпсанлы биремнәр һәм бер төп приз – күчмә кубок. 11 нче «Балачак планетасы» балалар бакчасы командасы җиңүче булды.

2 нче «Әкият» мәктәпкәчә белем бирү учреждениесендә юл хәрәкәте иминлеге буенча беренче район олимпиадасы узды. Нәни катнашучылар искиткеч белемнәрен күрсәттеләр. Чара Татарстан Республикасы «Юл хәрәкәте иминлеге» дәүләт бюджет учреждениесе һәм Дәүләт автоинспекциясе ярдәме белән оештырылды. Җиңүчеләр: беренче урын – 2 нче бакча командасы, икенче – 11 нче, өченче – 7 нче бакча.

2026 елны балалар бакчалары 11 нче «Балачак планетасы» бакчасы базасында узган «Галим сабый» республика олимпиадасы белән башлап җибәрде. Оештыручы булып Татарстан Республикасы Мәгариф һәм фән министрлыгының Республика олимпиада үзәге чыкты. Олимпиадада өлкәннәр һәм мәктәпкә әзерлек төркемнәрендә тәрбияләнүче 85 бала катнашты.

– Рәис Габсәламович, укучылар бу юнәлештә нинди уңышларга ирештеләр?
– 2025 елда укучыларыбыз республика дәрәҗәсендәге олимпиадаларда җиңүчеләр һәм призлы урын алучылар санын 2023 ел белән чагыштырганда өч тапкырдан күбрәккә арттыра алдылар. 1 нче мәктәп «Олимпка юл» республика олимпиадасында җиңүчеләр һәм призлы урын алучылар саны буенча Татарстанның иң яхшы ун мәгариф учреждениесе исемлегенә керде.

Олимпиадаларда катнашу нәтиҗәсендә әлеге мәктәпнең өч укучысы «Физмат алгарыш» проекты кысаларында 5-11 нче сыйныф укучыларына акчалата бүләк бирү буенча конкурс сайлап алуында җиңүче дип табылды һәм аларның һәрберсе 50 мең сум акча алды.

Район өчен тагын бер мөһим казанышны 1 нче гимназия укучылары күрсәтте. Алар, Чаллы шәһәрендә Кама математика үзәге һәм «Школково» (Мәскәү) бергәлегендә оештырган 4-7 нче сыйныфлар өчен Бөтенроссия математик уеннар турнирында катнашып, барлык уеннар нәтиҗәсе буенча гомуми исәптә мактаулы өченче урынны яуладылар. Катнашучыларның географиясе киң иде: Белгород өлкәсе, Казан, Иннополис, Яңа Уренгой, Балтач, Стәрлетамак, Түбән Кама, Чаллы, Зәй һәм Менделеевск.

2025 елда республикада «Физика-химия алгарышы» проекты башланып китте. Әлеге проектны тормышка ашыру кысаларында, район җитәкчелеге һәм «Аммоний» АҖ ярдәме белән, 9 нчы һәм 11 нче сыйныф укучылары өчен химиядән ГДИ һәм БДИга әзерлек курслары ачылды. Дәресләрне Казан федераль университетының А.М. Бутлеров исемендәге химия институтының югары молекуляр һәм элемент-органик кушылмалар кафедрасы мөдире Юлия Бәхтиярова алып бара. Бу курслар имтиханнар тапшырганда уңай нәтиҗә бирер дип өметләнәбез.

– Тәрбияләнүчеләр һәм укучылар югары нәтиҗәләргә ирешсен өчен тәрбияче һәм укытучы төп фигура булуы барыбызга да билгеле.

– Әйе. Районыбыз педагогларының профессиональлеге төрле һөнәри конкурсларда һәм грантларда катнашу вакытында раслана. 12 нче «Кечкенә гений» балалар бакчасы тәрбиячесе Айгөл Корбанова «Иң яхшы туган тел һәм туган әдәбият укытучысы» Бөтенроссия һөнәри осталык конкурсында уңышлы чыгыш ясады. Ул үзе турында югары дәрәҗәдә белдереп, әлеге конкурсның лауреаты булды.

12 нче «Кечкенә гений» балалар бакчасының укытучы-логопедлары Лилия Әхмәдиева һәм Эльвира Митрошина «Иҗади тәрбия методикалары» номинациясендә «Иң яхшы укытучы» Бөтенроссия һөнәри конкурсында II урынны яуладылар. Жюри аларның һөнәри эшчәнлектәге казанышларын, сәламәтлек мөмкинлекләре чикләнгән балалар белән эшләгәндә иҗади якын килүләрен, шулай ук мәктәпкәчә белем бирү системасында методик алымнарны камилләштерүгә зур өлеш кертүләрен билгеләп үтте. Алар шулай ук Казан шәһәрендә узган «Россия тәрбиячеләре» Бөтенроссия форумында «Цифрлы мохит логопедның ата-аналар белән коллаборациясе чарасы буларак» темасы буенча уңышлы чыгыш ясадылар. Педагоглар «Өчләтә уңыш» проекты һәм «Матур сөйлим – грамоталы язам» эш дәфтәрләрен тормышка ашыру буенча уңай тәҗрибәләре белән уртаклаштылар. Социаль-гуманитар белем бирү үзәге җитәкчесе Андрей Некрасовтан тәрбиячеләр үзләренең методик кулланмаларының беренче партиясен алдылар – бу күп еллык хезмәт җимеше, анда нәниләрнең сөйләмен гармоник үстерү өчен күнегүләр, уеннар һәм киңәшләр тупланган. Төсле иллюстрацияләргә һәм гамәли биремнәргә бай бу китапчыклар инде ата-аналарны һәм тәрбиячеләрне өйдәге шөгыльләргә рухландырырга әзер.

– Методистларга һәм мәгариф идарәләренең мәгълүмати-методик бүлек җитәкчеләренә грант ярдәме турында сөйләгез.
– Конкурс сайлап алуында җиңгәннәргә бер тапкыр 150 мең сум күләмендә грант түләнә. 2025 елда мәктәпкәчә белем бирү буенча методист Оксана Шалаумова җиңү яулады. Татарстан Республикасы Мәгариф һәм фән министрлыгы тарафыннан мәктәпкәчә белем бирү педагогларының һөнәри компетенцияләрен ярдәм итү һәм үстерү максатыннан игълан ителгән «Безнең яңа тәрбияче» грантында балалар бакчаларыннан 11 тәрбияче җиңде. Аларның һәрберсе 120 мең сум күләмендә финанс ярдәме алды.

Мәктәпләрнең 11 яшь педагогы «Безнең яңа укытучы» гранты җиңүчесе булды, аларның сигезе лицейда эшли. Грант педагогның беренче өч еллык эше дәвамында айлык хезмәт хакына ун мең сумга кадәр өстәмә түләүне күздә тота.

Беренче һәм дүртенче мәктәпләрнең математика укытучылары Регина Юнысова һәм Ольга Акинина – «Физмат алгарыш» проекты кысаларында 90 мең сумлык грант җиңүчеләре. Казанышлар исемлеге бик киң, барысын да санап бетереп булмый.

– Рәис Габсәламович, сез «мәгариф системасы» дип аталган зур корабльнең штурвалында торасыз. Сезне, тармак җитәкчесе буларак, бүген иң нык борчыган мәсьәлә нинди?
– Һәр педагог баланың күңелендә укуга теләк уятырга, мәктәптәге һәр көне кечкенә җиңүләрдән һәм гомуми уңышлардан шатлык китерсен өчен тырышырга тиеш. Туган илендә яшәргә, эшләргә һәм бәхетле булырга теләгән буын тәрбияләү – иң мөһим бурыч. Бу эш үз һөнәрен күңел кушуы буенча сайлаган һәм чын патриот булган кешеләрнең генә кулыннан килә. Укытучы хезмәте – ул чын сәнгать, чөнки кешенең язмышы аның кулында. Төп максат – фәннәр буенча белем бирү генә түгел, ә сау-сәламәт җанлы шәхес тәрбияләү.